Trump yönetiminin dünyanın geri kalanına gümrük vergisi savaşı başlatmasından sadece birkaç saat sonra kesin yargılara varmak için belki de çok erken. Yakında çok şey değişebilir. Muhtemelen yakında diğer ülkeler ve AB tarafından misilleme yapılacaktır. Ancak aynı zamanda kapalı kapılar ardında müzakerelerin yapılmasını ve umarız dünya ekonomisinin durgunluğa girmemesi için bir takım anlaşmalar ve tavizler verilmesini de beklemeliyiz.
ÇİN PAZAR DIŞI KALACAK
ABD’nin uyguladığı yeni gümrük vergileriyle ilgili durum şimdilik şöyle görünüyor:
Brezilya ve Türkiye, kendilerine uygulanan %10’luk gümrük vergisiyle ucuz kurtuldu. Kuvarsit ihracatçıları ve mermer ihracatçıları bu artan vergilerle başa çıkabilir.
Vietnam ABD’ye büyük bir kuvars ihracatçısı haline geliyordu, %46’lık vergi onu kötü etkileyecek.
Çin zaten yüksek vergilerle karşı karşıyaydı, şimdi neredeyse ABD pazarının dışında kalacak.
Mısır’dan söz edilmiyor – bu yüzden ihracatı etkilenmeyecektir.
Hindistan %26 ile vuruldu, her şey, kuvars, porselen, granit, ağır darbe alacak ama Uzak Doğu ülkelerindeki rakipleri daha da ağır darbe aldı.
AB’deki %20’lik oran kesinlikle İtalyan ve Yunan ihracatçıları vuracaktır. Ayrıca porselen ve kuvars ihracatçıları da rekabet gücünü kaybedecek.
GENEL TALEP AZALACAK
Belki de daha önemlisi, ABD’de enflasyonun yükselmesi ve inşaat malzemelerinin maliyetinin artmasıyla birlikte, beklenen inşaat patlaması sönecektir. Zaten yüksek olan yeni konut fiyatları daha da karşılanamaz hale gelecektir. ABD’de faiz oranları kesinlikle artacaktır. Genel talep azalacaktır. ABD’deki taş ithalatçıları üzerindeki nakit akışı baskısı artacaktır. ABD pazarı önemli ölçüde yavaşlarsa, birçok küçük ithalatçının iflas etmesi olasıdır.
Başka bir deyişle, yeni gümrük vergileri kaldırılmazsa ya da önemli ölçüde düşürülmezse ve yakında, büyük bir sorun kapıda.
Herkes alternatif pazarlar arayacak. Peki ama nerede bunlar? Büyük olasılıkla Hindistan’daki yerel pazar çok az etkilenecek, dolayısıyla buradaki talep sabit kalacaktır.
9 NİSAN 2025:
2 Nisan’daki açıklamanın ardından 9 Nisan’da yönetim bu tarifelere 90 günlük bir ara verdiğini duyurdu. An itibariyle yürürlükteki gümrük vergileri hemen her ülke için %10’ken Çin için %145 ki bu çok farklı bir durum.
12 MAYIS 2025:
Yine bir değişiklik! ABD ve Çin arasındaki gümrük vergilerinin 90 gün süreyle askıya alınması, Çin’den yapılan doğal taş ithalatının artık %30 vergiye tabi olacağı anlamına geliyor. (Kuvars için gümrük vergisi %300+ olarak kalacaktır). Ancak sipariş verme ve teslimat alma süresi çok kısa. 90 gün sonra ne olacak? Belirsizlik devam ediyor.
23 MAYIS 2025:
ABD yönetimi, 1 Haziran 2025 tarihinden itibaren çoğu ürüne %50 oranında gümrük vergisi uygulanacağını açıkladı. Bu yeni gümrük vergileri, uygulanması halinde, Güney Avrupa ülkelerinden yapılan taş ihracatının büyük bir kısmını fiilen ortadan kaldıracaktır.
26 MAYIS 2025:
ABD yönetimi, 1 Haziran 2025 tarihinden itibaren AB’den gelen çoğu ürüne %50 gümrük vergisi uygulama kararını askıya aldı ve müzakereler için son tarihi 9 Temmuz’a kadar uzattı.
27 MAYIS 2025:
Bir ABD mahkemesi, Trump yönetimi tarafından uygulanan gümrük vergilerini bloke etti. Taş endüstrisi için bu durum, çoğu mala uygulanan %10’luk evrensel gümrük vergilerinin şimdilik yürürlüğe girmeyeceği anlamına geliyor. ABD yönetimi bu karara karşı temyize başvurdu.
28 MAYIS 2025:
Bir temyiz mahkemesi, bir gün önce bir ABD mahkemesi tarafından engellenen ABD yönetiminin gümrük vergilerini geçici olarak eski haline getirdi. Bu durum, Çin’e uygulanan ağır gümrük vergilerinin yanı sıra çoğu ülkeye çoğu mal için uygulanan ve çoğu taş şirketinin ödemeyi beklediği %10’luk gümrük vergilerinin de devam ettiği anlamına geliyor.
