Doğaltaş sektörü adına ABD pazarı adeta kontak kapatmış durumda, Çin pazarında yüzler gülmüyor. Son dönemde Hindistan ile birlikte Körfez pazarı, sektöre moral veren iki adres gibi duruyor. Peki gerçekten öyle mi? Körfez pazarında son 10 yılın rakamlarını mercek altına aldık, rakamların diline kulak verdik. Öncelikle 2014 yılına gidelim. Türkiye’nin 8 Körfez ülkesine yaptığı doğaltaş ihracatından elde ettiği toplam gelir 195,1 milyon dolar düzeyinde. Bu 195 milyon doların 110,7’si tek başına Suudi Arabistan’dan karşılanıyor.
Gelelim 2022’ye… 2022 yıl sonu istatistiklerine göre 8 Körfez ülkesinden elde edilen gelir 214,6 milyon dolara yükselmiş durumda. Bir başka deyişle 2014’e oranla yüzde 9’luk bir gelir artışı söz konusu. Bu da yaklaşık 19 milyon dolarlık bir artış anlamına geliyor. Coğrafi olarak çok yakın olduğumuz bir pazarda 9 yılda 19 milyon dolarlık büyüme, açıkçası pek de pozitif bir tabloyu işaret etmiyor. Peki Körfez pazarı neden yerinde sayıyor?
Burada aslında Suudi Arabistan faktörünün altını çizmek gerekiyor. 2020 yılında 139,2 milyon dolarla rekor girdi sağlanan bu pazarda, aslında sorunlar da aynı yılın son çeyreğinde başlamıştı. İki ülke hükümetleri arasında yaşanan gerilim, Suudi yönetiminin 2020’nin Eylül ayından itibaren “Made in Turkey” yazılı ürünlere koyduğu ambargo sonucu 2021 yılı kabusa döndü. 2021 yılında Suudi Arabistan’a sadece ve sadece 400 bin dolarlık satış yapan Türkiye için Körfez pazarının can damarı kurumuştu adeta!
2022 yılıyla birlikte ambargonun kalkması, Suudi pazarını yeniden hareketlendirdi kuşkusuz. Ancak Suudi Arabistan’da 2022 yılının 81 milyon dolarlık gelirle kapandığını, 2023’ün ilk 9 aylık diliminde de bu rakamın 84,4 milyon dolara tırmandığını görüyoruz. Yani 2023 yılı sonunda, Suudi pazarı halen 2014 seviyesinin altında kalacak gibi. Yukarıda da anlattığımız gibi bu düşüşün bir siyasi nedeni söz konusu. Peki diğer ülkelerde durum ne?
Körfez ülkeleri arasında 2014’ten bu yana en büyük gelişim gösteren nokta 7,7 milyon dolar seviyesinde 2022 yılı sonunda 21,8 milyon dolara ulaşan Kuveyt… Yüzde 64,6’lık büyüme gösterdiğimiz Kuveyt’in dışında Katar pazarının da 101 milyon dolardan 25,2 düzeyine geldiğini görüyoruz. Birleşik Arap Emirlikleri’nde de 47,5 milyon dolardan 64,4 milyon dolara çıkan gelir, en pozitif tablolardan biri olarak karşımıza çıkıyor. Ancak 2023’ün ilk 9 aylık dilimi, Suudi Arabistan dışındaki ülkelerde 2022 istatistiklerinin hayli uzağında kalacağımızı işaret ediyor.
