Türk Doğaltaş Sektörü’nün en büyük pazarında yangın sürüyor. Gelir, son 8 yılın en düşük seviyesine indi. 2018’de yüzde 18.1’lik daralma yaşanan dev pazarda, 2019 da yüzleri güldürmedi. Ocak-Ağustos döneminde elde edilen 454.7 milyon dolar, 2012’den bu yana en düşük kazanç olarak kayıtlara geçti.
Lafı fazla eğip bükmeye gerek yok. Türk doğaltaş sektöründe hava biraz puslu… Kimi gelirindeki düşüşe paralel olarak biraz kaygılı, kimi işleri yolunda olmasına karşın en kötü senaryoyu düşünerek ‘gardını almış’ durumda. Nedenler aşağı yukarı belli. İç bünyedeki rekabet, aşılamayan bürokrasi, bel büken ocak ve üretim maliyetleri, yasaları bir tarafa bırakalım. Temel sorun ihracattaki düşüş… 2018’in nisan ayından itibaren başlayan, 1.5 yıldır durdurulamayan ve ne zaman son bulacağı kestirilemeyen düşüş. Ve özellikle de Çin pazarındaki gidişat.
Toplam gelirin yüzde 40.5’i
Aslında Çin’in sektör için ne anlama geldiğini anlatmak için çok fazla söze gerek yok. Rakamlar her şeyi anlatmaya yetiyor. 2018 yılında toplam 1 milyar 908 milyon 306 dolarlık ihracat geliri kayıtlara geçen sektör, bu rakamın 773 milyon 837 bin dolarlık kısmını Çin’den elde etmiş. Yani, sektörün kazandığı paranın yüzde 40.5’ini Çin tek başına karşılıyor. Böylesine hayati bir pazarda, 2018 yılı yüzde 18.1’lik bir daralmayla kapanmış, gözler 2019’a çevrilmişti.
Son 7 yılın en düşük seviyesi
Ancak görünen o ki, 2019 da Çin pazarındaki düşüşe ilaç olmayacak. Öyle ki, Ocak-Ağustos 2019 verilerine göre Çin pazarında geçen yıl aynı dönemine oranla yüzde 13’lük bir gerileme söz konusu. İlk 8 aylık verilere göre, Türkiye’nin Çin’e doğaltaş satışından elde ettiği gelir 454 milyon 737 bin dolar. Bu geliri geçtiğimiz yıllar ile kıyasladığımızda tablonun ne denli sıkıntılı olduğunu anlıyoruz. Zira, Çin pazarından kasaya giren para, son 7 yılın en düşük seviyesine inmiş durumda. Yıl sonu itibarıyla gelir miktarının, 700 milyon dolar civarında olmasını öngörmek çok zor değil.
Büyükelçi 2020’yi işaret etmişti
Peki sorun ne? Çin’in son 2 yılda fazla blok aldığı ve stokların dolu olduğu herkesin dilinde. Ayrıca Çin’in içindeki iki etkenin altını çizelim. Bunların ilki, Çin Hükümeti’nin inşaat sektörüyle ilgili kredilerde bazı kısıtlamalara gitmesi. İkincisi ise Çin Doğaltaş Sektörü’ne çok fazla ‘acemi oyuncu’ girişi ve ülkenin kendi içinde yaşadığı sıkıntılar. Ayrıca bu noktada Xiamen Fuarı’nda Türkiye’nin Çin Büyükelçisi Abdülkadir Emin Önen ile yaptığımız röportajı hatırlatalım. Önen, “Çin Hükümesi, 2018 yılında inşaat ve finans sektörüne dair bazı kararlar aldı. Bunlar 2019’da uygulamaya geçirildi. Ben 2019’un da zor bir yıl olacağını düşünüyorum. Bir iyileşme sürecini 2020’den itibaren bekleyebiliriz” demişti. Ne diyelim. Umudumuz 2020!
